(Timor Post, 20, April, 2011)
Sita husi Jornal Timor-Post iha leten ne’e bolu atensun ba ita hotu nia preokupasaun. Maibe akontecementu ida ne’e bebeik tiha ona iha ita nia let kuaze iha teritoriu Timor-Leste laran hotu. Vitima ba vitima barak ona, atusaun autoridade estadu ho institusaun siguransa mos halo asaun husik let nafatin. Sala se los iha biban ida ne’e? Hanesan problema nebe’e akontese dadauk iha distrito Ainaro, sucu Cassa, konflitus artemarsiais entre PSHT ho KORK harahun no sunu ema nia uma hamutuk tolu nulu resin tolu (33). Nomos ita nia Presidente da Republika Jose Manuel Ramos Horta, mos prekupa tebes hahalok at sira halo husi artemarsiais sira ne’e “Polisia Nasional Timor Leste Tenke kaer Lider Artemarsiais” (Jornal Diario loron 21 April 2011) Tamba sa artemarsiais ne’e la iha hun no rohan ? Iha ita rai ohin loron ema rona lian fuan artemesiais sira ne’e ema baruk ona. Buat ida artemarsiais ne’e ita tama laos atu buka baku malu, sobu, ema nia uma, at liu tan halo ema nia sasan uma laran nian halo rahun hotu.
Problema artemarsiais laos ohin no horiseik deit, tinan barak ona akontese hela iha komunidade nia laran, halo komunidade lao ba mai ladiak, lao ba escola ladiak, lao servisu mos ladiak, buat hotu-hotu sira mak iha liu lei nia leten hotu. Agora hau iha perguntas ida hanesan ne’e iha ita nia nasaun ne’e Estadu mak bo’to liu ka? Ou Artemarsiais mak mak bo’ot liu Lei hotu iha Timor Leste? Hau hakarak hatunan uituan lian fuan maun Frei Guterres Maulory nia dehan “Lei Mak Sai Komandante ka Maun Abut Mak Komandante?”
Problema sira ne’e hotu ita hotu hanoin tok hamutuk oin sa mak bele iha solusaun? fo hanoin lisuk ba publiku katak problema artemarsiais lais ohin no laos horiseik, maibe bebeik ona akontese hela deit iha Timor. Oinsa atunsaun husi ita nain ulun sira Governo no Estadu hola medidas sai mak bele, bele halo hasoru grupu artermarsiais sira ne’e?
Iha tinan kotuk iha distrito Baucau no iha distritu seluk mos problema sempre acontese hela deit tamba sa mak akontese? Ita Timor Leste ne’e mesak ema Timor oan deit, tempo agora ita prejija duni dame malu nafatin hosi nune nasaun ne'e ba desenvolvomentu sai diak. Nomos horiseik sira le’e carta declarasaun ida iha distritu Liquisa, iha ne’eba sira le’e ona sira atu zura ba oin sira lakoi halo tan problema. Organizasaun ne’ebe mak zura hamutuk ne’e mak hanesan; Persaudaraan Setia Hati Terate (PSHT), KORKA, Kungfu Master, Taekondo, Pazajaran, THS, Sinko-Sinko, no, Sete-Sete. Orginizasaun ne’e hotu zura ona iha media elektronika nia oin, hanesan TVTL no Radio, ba oin sira hotu hakribi ona violensia.
Ita hotu povu hein to’ok organizasaun sira zura ne’e tebes ka lae? Keta sira nia elementu barak mak implementa ne’e bosok mak barak liu. Husu mos ba hefe organizasaun hotu-hotu tenke hanorin nia elementu ne’ebe mak la tuir lei organizasaun tenke fo sansaun saida ba sira, hodi nune sira bele halo tuir lei organizasaun nian. Se problema barak-barak nafatin ema entranjeiro mos lakoi mai halo enveste sira nia companha iha ita nasaun Timor Leste. Husu ba ita maluk Timor oan tomak ne’ebe mak tuir organizasaun sira ne’e hakribi ona violensia at sira ne'e. Se la ita tan se tan mak atu ukun nasaun Timor Leste ida ne'e..? **
Ita hotu povu hein to’ok organizasaun sira zura ne’e tebes ka lae? Keta sira nia elementu barak mak implementa ne’e bosok mak barak liu. Husu mos ba hefe organizasaun hotu-hotu tenke hanorin nia elementu ne’ebe mak la tuir lei organizasaun tenke fo sansaun saida ba sira, hodi nune sira bele halo tuir lei organizasaun nian. Se problema barak-barak nafatin ema entranjeiro mos lakoi mai halo enveste sira nia companha iha ita nasaun Timor Leste. Husu ba ita maluk Timor oan tomak ne’ebe mak tuir organizasaun sira ne’e hakribi ona violensia at sira ne'e. Se la ita tan se tan mak atu ukun nasaun Timor Leste ida ne'e..? **
Sem comentários:
Enviar um comentário